Het conceptueel raamwerk

Agile projectmanagement is een conceptueel raamwerk, dat begin jaren 2000 is ontstaan als reactie op onvolkomenheden in softwareontwikkelprojecten. 

Voorbeelden van deze onvolkomenheden zijn:

• Uitloop in de planning
• Overschrijding van budget
• Niet leveren wat gevraagd werd
• etc.

Een groep ontwikkelaars en denkers op het gebied van projectmanagement kwamen in februari 2001 bij elkaar en zij deelden de mening dat het ook anders kan. Dat projecten op tijd, binnen budget en het gewenst resultaat geleverd kunnen worden.   

Dit gedachtengoed werd toen alsvolgt in een handvest (The Agile Manifesto) geformuleerd:

• Mensen en hun onderlinge interactie boven processen en tools
• Werkende software boven allesomvattende documentatie
• Samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen
• Inspelen op verandering boven het volgen van een plan

In de loop der jaren, zelfs al in de jaren '80, zijn er verschillende methoden ontwikkeld die ingredienten van het Agile conceptueel raamwerk bevatten. Enkele van deze methoden zijn:

• Rapid Application Development ('80)
• Scrum ('80)
• Extreme programming ('80)
• DSDM ('90)

Tegenwoordig wint Scrum als projectmanagement methodiek aan populariteit.

Ondanks dat Agile onstaan is- en gebruikt wordt in ICT-projecten, sluit het zeker niet uit dat het ook bruikbaar is in ander soort projecten, zoals in de bouw en overheid.

Kenmerken van Agile projecten en -projectmanagement

Projecten die als Agile worden aangemerkt, bevatten voornamelijk de volgende kenmerken:

• Meer verantwoordelijkheden en inspraak van teamleden op de inhoud en richting van een project. De projectmanager is intern meer als coach betrokken en zorgt voor de externe afstemming.
• De betokkenheid van de business wordt als kritische succesfactor beschouwd. Deze maakt keuzes in het ontwerp en is actief betrokken/werkzaam bij ontwerp-, ontwikkel-, test- en acceptatiewerkzaamheden. De meeste Agile methoden schrijven de business als teamlid voor; een die bij voorkeur full time meewerkt.
• Waar in "traditionele" methoden 'Scope' als vast gegeven werd beschouwd, wordt in een Agile project juist 'Budget' en 'Tijd' als een vast gegeven beschouwd. Dit houdt in dat het project, volgens een prioriteitstelling, oplevert wat er binnen de beschikbare tijd en budget mogelijk is.
• Qua projectfasering worden er 'Iteraties' gehanteerd in plaats van Projectfasen (zoals bekend is in Prince2). Een interatie behelst een cyclus van ongeveer vier weken, waarin er productiewaardige leveringen gedaan worden.

Tot slot, de kern van Agile als projectmanagement methode is het gebruik maken van het conceptueel raamwerk op een natuurlijke en zinvolle manier. De manier waarop een project uitgevoerd wordt in samenwerking met de business en teamleden, is belangrijker dan het keihard volgen van voorgeschreven regels.

De rol van de projectmanager

Is de rol van de projectmanager in een Agile project anders dan in een 'traditioneel' project? Het antwoord daarop is niet eenduidig; nee en ja.

• Nee: de projectmanager blijft verantwoordelijk voor het opleveren van de projectresultaten. Hij verzorgt de communicatie met de externe omgeving en rapporteert aan de stuurgroep. Etc.
• Ja: de koers van het project wordt grotendeels bepaald door de teamleden, omdat de business betrokken/werkzaam is als teamlid. Informatie over klantwensen hoeft niet meer van 'buiten' opgehaald te worden. Hierdoor treedt de projectmanager meer faciliterend en coachend op in plaats van een leidend en dirigerend.

Nuttige informatiebronnen:

Over Agile is veel nuttige informatie te vinden op internet. De volgende sites vormen een goed startpunt:

• Agile Manifesto; hier vindt je de tekst uit het Agile Manifesto, vertaald in meerdere talen. http://agilemanifesto.org/
• Wikipedia; deze site geeft een gedetailleerde, maar toegankelijke beschrijving van Agile. http://nl.wikipedia.org/wiki/Agile-software-ontwikkeling
• Scum Alliance; dit is een organisatie die aan Scrum certificering doet en biedt een goede bron aan informatie. http://www.scrumalliance.org/